Podróż

Na podbój Japonii z JR Pass

JR Pass

A więc, stało się. Po długiej podróży wysiadłeś z samolotu, przeszedłeś przez odprawę paszportową i możesz wyruszyć na podbój Japonii. W dłoni ściskasz swój JR Pass… Właśnie, JR Pass – to znaczy co?

JR Pass – co to takiego?

JR Pass (Japan Rail Pass) to bilet czasowy uprawniający do przejazdów pociągami firmy JR. Uprawnieni do jego zakupu są wyłącznie obcokrajowcy przebywający w Japonii na wizie turystycznej. Nie kupią go więc ani sami Japończycy ani osoby, które w Japonii mieszkają na stałe. Założeniem biletu jest umożliwienie turystom z zagranicy szybkiego i wygodnego przemieszczania się po Japonii.

Z JR Passem możemy bez dodatkowych opłat poruszać się prawie wszystkimi pociągami firmy JR – od superszybkich pociągów shinkansen (z wyłączeniem Nozomi i Mizuho), przez ekspresy i pociągi pośpieszne, aż po osobowe. W ofercie są także niektóre autobusy a nawet promy. JR Pass pozwala także na dokonanie darmowej rezerwacji miejsc na tych trasach, na których jest ona możliwa.

Bilet można kupić na 7, 14 i 21 dni. W tym czasie możemy jeździć ile tylko mamy ochotę, jest to więc oferta z gatunku “all you can… ride”. Bilet kupujemy raz, a potem hulaj dusza, wszystkie linie JR stoją przed nami otworem. Nie musimy martwić się ani o rosnące z każdym dniem koszty podróżowania ani o to jaki bilet potrzebny nam będzie na danej trasie.

Więcej informacji na temat poruszania się pociągami po Japonii znajduje się w poście Pociągi w Japonii – krótka instrukcja obsługi

Shinkansen
Shinkansen

Gdzie kupić JR Pass i ile to kosztuje?

Zakup JR Passa wymaga trochę planowania. Do niedawna jednym sposobem na kupienie biletu, było zamówienie go jeszcze przed przyjazdem do Japonii. W większości krajów europejskich, w tym w Polsce, jest kilka firm-pośredników u których można dokonać zakupu. Firmy te sprzedają nie sam JR Pass, ale voucher (exchange order), który potem bezpłatnie wymienimy na bilet w Japonii. Voucher odbierzemy osobiście, albo zostanie nam wysłany pocztą lub kurierem.

Na szczęście, linie JR odeszły od tego nieco średniowiecznego sposobu i w 2019 roku uruchomiły możliwość rezerwacji przez internet: Rezerwacja JR Pass. Aby dokonać zakupu konieczne jest posiadanie karty kredytowej, według informacji na stronie, karta musi być wystawiona na nazwisko zamawiającego. Osoba kupująca może zamówić bilet dla siebie i do 6 podróżujących z nią osób. Co ciekawe, możliwość dokonywania zakupu na stronie jest ograniczona czasowo – system działa jedynie między 4 rano o 11:30 wieczorem czasu japońskiego. Cóż, w kraju, w którym nawet bankomaty potrzebują nocnej przerwy, chyba nie należy się dziwić… Rezerwacja przez internet wymaga odebrania “biletu właściwego” z punkcie JR już po przylocie. Dodatkowym plusem tego rozwiązania jest możliwość rezerwacji miejscówek na nasze przejazdy przez internet.

Ceny JR Pass różnią się nieco w zależności do sposobu, w jaki go kupimy.

Cena u pośredników to:

Ilość dni Normalny Pierwsza klasa (Green Car)
7 dni 29, 650 YEN / około 1050 zł 39,600 YEN / około 1400 zł
14 dni 47,250 YEN /około 1670 zł 64,120 YEN / około 2270 zł
21 dni 60,450 YEN/ około 2150 zł  83,390 YEN / około 2950 zł

Dzieci do lat 11 korzystają z 50% zniżki. Ceny w złotówkach wahają się w zależności od kursu, podane kwoty to wartość przybliżona. Cena na kwiecień 2020.

Natomiast zamawiając przez internet zapłacimy:

Ilość dni Normalny Pierwsza klasa (Green Car)
7 dni 33, 610 YEN / około 1200 zł 44,810 YEN / około 1600 zł
14 dni 52,960 YEN /około 1870 zł 72,310 YEN / około 2550 zł
21 dni 66,200 YEN/ około 2350 zł  91,670 YEN / około 3250 zł

Dzieci do lat 11 korzystają z 50% zniżki. Ceny w złotówkach wahają się w zależności od kursu, podane kwoty to wartość przybliżona. Cena na kwiecień 2020.

Kupując JR Pass u pośrednika warto sprawdzić, czy cena którą płacimy jest zgodna z bieżącym kursem a także potwierdzić wysokość opłat manipulacyjnych oraz ewentualnego kosztu przesyłki. Zakupu JR Passa w ten sposób lepiej dokonać zawczasu, szczególnie, jeśli jako sposób doręczenia planujemy wybrać kuriera lub pocztę.

Planując zakup, należy pamiętać, że voucher jest ważny przez 3 miesiące od daty zakupu i tylko w tym czasie jest wymienialny na bilet.

W Japonii też kupimy

Dla zapominalskich lub roztargnionych JR mam jeszcze trzecią opcję, a mianowicie, zakup JR Passa już w Japonii. Zakupu można dokonać w punktach JR na lotniskach i dużych stacjach (zobacz: Adresy punktów wystawiających i sprzedających JR Pass). Ceny zakupu w Japonii są takie same jak zakupu przez internet.

Czy to się opłaca?

Na pierwszy rzut oka ceny mogą wydać się wysokie, ale warto pamiętać, że jeżdżenie po Japonii pociągami nie jest tanie. Sam przejazd shinkansenem na trasie Tokyo-Kyoto i z powrotem to koszt rzędu 26,640 YEN czyli około 950 zł. Zdarzyło mi się lecieć na tej trasie samolotem, zamiast jechać pociągiem, bo zwyczajnie było taniej.

Jeśli plan naszej podróży zakłada przemieszczanie się między głównymi ośrodkami Japonii to JR Pass na pewno się nam opłaci. W przypadku tygodniowego JR Passa dwa przejazdy shinkansenem plus kilka przejazdów lokalnych powinno pozwolić na zwrot kosztu biletu. Dodatkowo, mając JR Pass możemy przemieszczać się shinkansenami także na mniejsze odległości (np Osaka-Kyoto czy Osaka-Himeji) co w przypadku zwykłych biletów zupełnie by się nie opłacało. Zyskujemy w ten sposób dużo czasu, który możemy spędzić ciesząc się Japonia. Dodatkowo, JR Pass jest zwyczajnie wygodny, bo o bilety lub doładowanie kart prepaid po prostu nie musimy się martwić.

Z drugiej strony, jeśli planujemy pobyt tylko w jednym rejonie Japonii, na przykład tylko w okolicach Tokyo, to raczej nie mamy szans wyjeździć wartości JR Passa. Bilety jednorazowe na pociągi lokalne to koszt rzędu 5-10 zł. Aby zakup JR Pass nam się zwrócił musielibyśmy spędzać całe nasze dni w pociągach.

Shinkansen w Kioto
Shinkansen w Kyoto

Jak korzystać z JR Pass?

Jak wypominałam, w przypadku kupna JR Passa poza granicami Japonii, dostaniemy nie sam bilet a jedynie imienny voucher/rezerwację. Po przyjeździe do Japonii musimy udać się do punktu JR aby wymienić je na bilet. Wymagane jest okazanie paszportu z wizą turystyczną. W momencie wymiany biletu możemy też ustalić od jakiej daty ma być ważny. Nie musimy wcale aktywować go w dniu przyjazdu. Warto o tym pamiętać, bo opłacalność JR Passa jest widoczna przede wszystkim na długich trasach. Jeśli planujemy spędzić połowę naszego pobytu w jednej części Japonii, a dopiero potem przemieścić się do innego miasta, lepszym rozwiązaniem może być kupienie JR Passa tylko na tą część pobytu, w której planujemy robić długie trasy.

Bilet ważny jest przez odpowiednio 7, 14 lub 21 dni od wybranej daty. Nie ma znaczenia, czy pierwszą podróż odbędziemy o 6:00 rano czy o 21:00, bilet straci ważność o północy ostatniego dnia. Ogólna zasada mówi, że rozpoczęte podróże można dokończyć, nie musimy więc obawiać się mandatu, jeśli w ostatnim dniu ważności biletu, o północy, znajdziemy się na pokładzie pociągu. W niektórych przypadkach mogą obowiązywać dopłaty, więc planując taką podróż warto wcześniej skonsultować się w punkcie JR.

Do niedawna JR Passa nie dało się użyć z automatycznymi bramkami. Kiedy chcieliśmy wejść na peron po prostu pokazywało się go personelowi dworca. Okazuje się jednak, że i ta zasada uległa zmianie. Według strony JR od czerwca 2020 JR Pass stał się kompatybilny z bramkami. Ważne jest tylko by nie zapomnieć odebrać go po drugiej stronie. 😉

W teorii korzystając z JR Pass możemy zostać poproszeni o okazanie paszportu, ponieważ bilet jest imienny. W praktyce zdarza się to niezwykle rzadko.

Rezerwacja miejsc

W większości pociągów JR dostępne są miejsca nie objęte rezerwacją – jiyuseki (自由席), co oznacza, że możemy po prostu wsiąść i jechać. Jedynie wśród shinkansenów zdarzają się składy, w których we wszystkich wagonach wymagane są miejscówki. Poziom obłożenia pociągów jest różny, więc w rzadkich przypadkach może się zdarzyć, że wszystkie miejsca nie objęte rezerwacją są zajęte.

Jeśli planujemy podróż na większy dystans warto zarezerwować miejsca siedzące. Rezerwacja jest nieodpłatna i można jej dokonać w punkcie obsługi JR lub w służących do tego celu automatach. Jeśli zakupiliśmy JR Pass przez internet, to możemy zarezerwować miejscówki przez tą samą stronę.

Jeśli mamy ze sobą duży bagaż  (szerokość + długość + wysokość mieszczą się między 160 a 250 centymetrów) i planujemy podróż shinkansenem na liniach Tokaido, Sanyo lub Kyushu to rezerwacja jest obowiązkowa. Taka rezerwacja obejmuje miejsce siedzące oraz przestrzeń na bagaż. Ponieważ miejsc, które posiadają przestrzeń bagażową jest niewiele, ważnym jest, aby taką rezerwację zrobić jak najwcześniej. Koniecznie należy zaznaczyć, że nie chodzi o rezerwację na samo miejsce, ale o podróż z bagażem.

Opłata za wniesienie na pokład pociągu bez wcześniejszej rezerwacji dużego bagażu to 1000 yenów (ok 30 zł). Dodatkowo, musimy pozwolić na umieszczenie go tam, gdzie to możliwe (czyli potencjalnie daleko od naszego miejsca siedzącego).

O czym warto pamiętać?

Nie wszystkie pociągi w Japonii to JR

Warto wiedzieć, że w Japonii funkcjonuje wiele firm zajmujących się przewozem kolejowym. Spotkałam się kiedyś ze stwierdzeniem, że “JR Pass pozwala na jeżdżenie wszystkimi pociągami”. Nic bardziej mylnego, istnieje mnóstwo innych firm. Jeśli chcemy w pełni wykorzystać nasz JR Pass musimy świadomie wybierać połączenia JR, mimo, że czasem wiąże się to z wyborem przejazdów mniej wygodnych. Bywa też, że zmuszeni okolicznościami będziemy musieli skorzystać z nie JR-owego środka transportu i zapłacić za bilet.

Unikaj Nozomi i Mizuho – za wszelką cenę!

Na dwa najszybsze pociągi – Nozomi (Tokkaido/Sanyo Shinkansen) i Mizuho (Sanyo/Kyushu Shinkansen) JR Pass nie obowiązuje. Co więcej, jeśli przez przypadek wsiądziemy do takiego pociągu, to musimy zapłacić pełną cenę biletu!

Dodatkowo, istnieje kilka linii obsługiwanych przez JR, które także nie wchodzą w zakres JR Passa. Jest ich stosunkowo niewiele, ale jeśli masz wątpliwości najlepiej spytać obsługi dworca. Oficjalna strona JR Pass zawierająca między innymi pełną listę wyjątków znajduje się tu: Lista połączeń JR Pass

Pierwsza klasa czyli Green cars

Jak widać w tabelce z cenami, JR Pass można kupić także w wersji na Pierwsza klasę. W Japonii pierwsza klasa to tak zwane Green Cars. Charakteryzują się większymi fotelami, mniejszą ilością foteli w rzędzie i generalnie podwyższonym komfortem.

Ponieważ dla samych Japończyków stosunkowo droga, pierwsza klasa bywa zdecydowanie mniej zatłoczona. W przypadku wzmożonego ruchu może się okazać jedyną dostępną opcją. Warto wiedzieć, że jeśli zmuszeni okolicznościami zdecydujemy się pojechać Green Carem, mimo, że mamy “standardowy” JR Pass, to zapłacimy tylko za różnicę w cenie między biletami różnych klas a nie za całość biletu. Nie oznacza to jednak, że będzie tanio.

JR Pass jest nieprzekazywalny

JR Pass jest biletem imiennym. Zarówno voucher jak i sam bilet wystawiane są na konkretną osobę, w oparciu o typ wizy jaki znajduje się w jej paszporcie. Oznacza to, że nie można go odsprzedać, pożyczyć lub oddać. Obsługa kolei ma prawo w dowolnym momencie sprawdzić tożsamość osoby przemieszczającej się z wykorzystaniem JR Passa. Co ważne, nie ma możliwości ponownego wyrobienia zgubionego JR Pass, więc pilnujcie go jak oka w głowie.

Pociąg pośpieszny linii JR
Pociąg pośpieszny linii JR

Na podbój Japonii z JR Pass

JR Pass to świetna opcja dla turystów, którzy planują przejechać Japonię wzdłuż i wszerz. Jeśli wybierasz się do Japonii z planem zwiedzenia konkretnego regionu i nie planujesz przemieszczać się na duże dystanse, to raczej nie ma sensu go kupować. Z drugiej strony, jeśli marzy Ci się Tokyo, Osaka, Kyoto, Hiroshima, Fukuoka i pewnie jeszcze coś po drodze, a wszystko w jednej podróży, to nie ma co się zastanawiać. JR Pass jest właśnie dla Ciebie!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *